Wszystko co musisz wiedzieć

O skoliozach
i metodach leczenia

Skolioza, czyli boczne skrzywienie kręgosłupa, jest znana już od czasów Hipokratesa, który jako pierwszy zdefiniował i opisał zniekształcenia kręgosłupa, używając terminu „skolioza”. Od tamtej pory powstało wiele metod leczenia, ale dziś zgodnie z wytycznymi SOSORT najskuteczniejsze są ćwiczenia ukierunkowane na indywidualną korekcję i pracę z ciałem.

W SCOLIOLAB pracujemy głównie metodą Schroth – systemem opracowanym ponad sto lat temu przez Katharinę Schroth, który łączy świadomą pracę z oddechem, korekcję postawy i specjalistyczne ćwiczenia. To, co wyróżnia metodę Schroth spośród innych terapii, to indywidualne podejście i wielopokoleniowa skuteczność, potwierdzona badaniami i praktyką na całym świecie.

Skolioza – co każdy powinien wiedzieć?

Sama nazwa skoliozy to określenie geometryczne, które nie informuje o przyczynach jego powstania. Jest to
złożona wada postawy ciała, ale również zdaniem wielu specjalistów zajmujących się problematyką leczenie skolioz jest też ciężkim schorzeniem. Pomimo znaczącego postępu jakie dokonało się w medycynie i naukach z nią związanych stanowi zdaniem naukowców zajmujących się tą problematyką jeden z najtrudniejszych problemów ortopedycznych i fizjoterapeutycznych.

Dolegliwości bólowe, ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu w tym i rekreacyjnym, problem estetyczny i samooceny wyglądu to najczęstsza przyczyna zgłaszania się osób w wieku dorosłym ze skoliozą po pomoc do specjalistycznych gabinetów w tym głównie ortopedycznych, neurologicznych i fizjoterapeutycznych.

Istnieje wiele utrudnień, które stanowią przyczynę podjęcia decyzji jakie leczenie zastosować u osób w wieku starszym ze skoliozą idiopatyczną. Wśród wielu czynników składających się na obraz całościowy problemu to duże zróżnicowanie kliniczne badanych pacjentów, czynnik etiologiczny, patomechaniczny i psychosomatyczny. Ważnym aspektem jest również wiek badanego i czas dolegliwości, lokalizacja rozmiaru skrzywienia, typ skoliozy, który ma duży związek z istniejącymi zaburzeniami stato – dynamicznymi postawy ciała.

Mimo rozlicznych badań naukowych i postępu w zakresie możliwości diagnostycznych trwają nadal poszukiwania nad uzyskaniem odpowiedzi na temat dotyczącej etiologii i patomechanizmu skolioz. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat powstało szereg teorii dotyczących tych problemów, które nie zostały ostatecznie potwierdzone i przyjęte ( Tylman…).

W przypadku skoliozy idiopatycznej oznacza to, że skrzywienie kręgosłupa pojawia się bez jednoznacznej, rozpoznawalnej przyczyny. Chociaż dokładny mechanizm jej powstawania nie jest w pełni poznany, badania wskazują, że mogą mieć na nią wpływ czynniki genetyczne, zaburzenia wzrostu, asymetria napięcia mięśniowego oraz czynniki biomechaniczne

Metody leczenia skoliozy według SOSORT

Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment (SOSORT) to międzynarodowa organizacja naukowa zajmująca się nieoperacyjnym leczeniem skoliozy. Opracowuje ona wytyczne dotyczące diagnostyki i terapii skoliozy, oparte na aktualnych badaniach naukowych oraz doświadczeniu specjalistów z zakresu ortopedii i fizjoterapii.

Podejście SOSORT opiera się na kompleksowym leczeniu zachowawczym, którego głównym celem jest:

zahamowanie progresji skrzywienia kręgosłupa,
poprawa postawy ciała,
zmniejszenie asymetrii tułowia,
poprawa jakości życia pacjenta.

Podstawą terapii według SOSORT są specyficzne ćwiczenia dla skoliozy (PSSE – Physiotherapeutic Scoliosis Specific Exercises). Są to programy terapeutyczne ukierunkowane na trójpłaszczyznową korekcję skrzywienia kręgosłupa.

Metoda Schrotha

Jedna z najbardziej znanych metod terapii skoliozy. Opiera się na trójwymiarowej korekcji kręgosłupa oraz specjalnych ćwiczeniach oddechowych, które pomagają wyrównać asymetrię klatki piersiowej i tułowia.

SEAS – Scientific Exercise Approach to Scoliosis

Metoda oparta na aktywnej autokorekcji postawy i stabilizacji kręgosłupa. Ćwiczenia są indywidualnie dopasowane do pacjenta i mają na celu utrzymanie prawidłowej postawy także w codziennych czynnościach.

DoboMed

Metoda wykorzystująca asymetryczne ćwiczenia oddechowe oraz korekcję ustawienia tułowia. Terapia skupia się na poprawie funkcji oddechowych oraz stabilizacji kręgosłupa.

FITS – Functional Individual Therapy of Scoliosis

Indywidualna terapia funkcjonalna łącząca ćwiczenia korekcyjne, mobilizację tkanek oraz reedukację posturalną. Program jest dostosowany do rodzaju i stopnia skrzywienia.

Side Shift

Metoda polegająca na aktywnym przesuwaniu tułowia w kierunku przeciwnym do skrzywienia, co pomaga w uzyskaniu korekcji ustawienia kręgosłupa.

Gorsetowanie

W przypadku umiarkowanych skrzywień kręgosłupa, szczególnie u dzieci i młodzieży w okresie wzrostu, według zaleceń SOSORT stosuje się gorsety ortopedyczne.

Ich zadaniem jest:

zahamowanie pogłębiania się skoliozy,
częściowa korekcja skrzywienia,
utrzymanie prawidłowej osi kręgosłupa.

Terapia gorsetowa często łączona jest z ćwiczeniami fizjoterapeutycznymi, co zwiększa skuteczność leczenia.

Edukacja i kontrola leczenia

Istotnym elementem terapii według SOSORT jest także edukacja pacjenta oraz jego rodziny. Pacjent uczy się:

prawidłowej postawy ciała,
utrzymywania korekcji kręgosłupa w codziennych czynnościach,
zasad ergonomii podczas nauki, pracy i aktywności fizycznej.

Regularne wizyty kontrolne u specjalisty pozwalają monitorować postęp leczenia i odpowiednio dostosować terapię.

„Nowoczesne leczenie zachowawcze skoliozy opiera się na indywidualnie dobranych ćwiczeniach, które pozwalają zatrzymać progresję skrzywienia i poprawić funkcję kręgosłupa.”

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Do konsultacji powinny skłonić następujące objawy:

nierówna wysokość barków
asymetria łopatek
nierówna linia bioder
przechylenie tułowia na jedną stronę
wystający łuk żebrowy podczas skłonu

Wczesna diagnoza znacząco zwiększa skuteczność leczenia zachowawczego.